Chọn kích thủy lực theo tải trọng: cách tính tải từng điểm kê

Chọn kích thủy lực theo tải trọng: hai kích thủy lực công nghiệp đỡ khối thép nặng

Chọn kích thủy lực theo tải trọng là chọn theo tải tại từng điểm kê, không phải khối lượng cả vật chia đều cho số kích. Cách làm gồm 6 bước: xác định khối lượng và trọng tâm, tính tải mỗi điểm kê, cộng thêm tối thiểu 20% để ra tải danh định cần có, kiểm tra chiều cao thu gọn và hành trình với khe đặt kích, kiểm tra tải lệch tâm, rồi chọn dòng kích theo cách giữ tải. Bài này áp dụng cho kích thủy lực công nghiệp từ 5 tấn trở lên, chạy bằng bơm thủy lực rời, không phải con đội ô tô. Ví dụ xuyên suốt là nâng cụm máy 48 tấn trên 4 điểm kê để trả lời câu hỏi cần kích thủy lực bao nhiêu tấn.

Kích thủy lực công nghiệp đặt dưới nhiều điểm kê để nâng thiết bị nặng
Nâng thiết bị nặng trên nhiều điểm kê: tải tại mỗi kích phụ thuộc vị trí trọng tâm, không chia đều.

Vì sao không chia đều khối lượng cho số kích

Một cụm máy 48 tấn đặt trên 4 kích, chia đều thì mỗi kích 12 tấn. Con số này chỉ đúng khi trọng tâm nằm đúng giữa 4 điểm kê. Thực tế động cơ, hộp số, bánh đà hay bồn chứa làm trọng tâm lệch về một đầu, và góc gần trọng tâm phải gánh nhiều hơn hẳn. Trong ví dụ bên dưới, trọng tâm lệch 450 mm theo chiều dài và 150 mm theo chiều ngang là đủ để góc nặng nhất nhận 18 tấn, gấp 1,5 lần mức chia đều. Chia đều thì 12 tấn cộng 20% ra 14,4 tấn, chọn cỡ 15 tấn, và kích ở góc A quá tải 20%.

Bước 1: Xác định khối lượng và trọng tâm

  • Khối lượng: lấy theo bản vẽ hoặc nhãn của hãng thiết bị, cộng phần đi kèm sẽ được nâng cùng: khung đế, dầu trong hộp số, đường ống chưa tháo, vật liệu còn trong bồn.
  • Trọng tâm: lấy theo bản vẽ lắp đặt của hãng. Nếu bản vẽ không ghi, ước theo vị trí các khối nặng nhất (động cơ, hộp số) và ghi rõ đây là số ước lượng.
  • Điểm kê: chỉ đặt kích ở vị trí khung hoặc bệ đủ cứng để nhận tải tập trung, như dưới dầm chính hoặc tai nâng của hãng. Đo khoảng cách giữa các điểm kê theo hai chiều.

Bước 2: Tính tải kích thủy lực tại từng điểm kê

Với 4 điểm kê ở 4 góc một hình chữ nhật, khung đủ cứng và nền phẳng, tải tại mỗi góc ước theo công thức:

Tải góc = W/4 × (1 ± 2·eₓ/L ± 2·e_y/B)

Trong đó W là khối lượng nâng, L và B là khoảng cách giữa các điểm kê theo chiều dài và chiều ngang, eₓ và e_y là độ lệch của trọng tâm so với tâm hình chữ nhật. Dấu cộng dùng cho góc ở cùng phía với trọng tâm, dấu trừ cho góc phía bên kia.

Ví dụ: cụm động cơ và hộp giảm tốc trên khung đế, W = 48 tấn, 4 điểm kê cách nhau L = 3.000 mm theo chiều dài và B = 1.500 mm theo chiều ngang. Trọng tâm lệch eₓ = 450 mm về phía động cơ và e_y = 150 mm về một bên. Khi đó 2·eₓ/L = 0,3 và 2·e_y/B = 0,2.

Động cơTrọng tâmeₓ = 450 mmA18,0 tB13,2 tC10,8 tD6,0 tL = 3.000 mmB = 1.500 mmCụm máy 48 tấn: chia đều 12 tấn mỗi góc, thực tế góc A nhận 18 tấn
Tải tại 4 điểm kê khi trọng tâm lệch 450 mm về phía động cơ và 150 mm sang một bên (khung cứng, 4 góc cùng chịu).
GócVị trí so với trọng tâmTải góc (tấn)Cộng 20% (tấn)
ACùng phía cả hai chiều12 × 1,5 = 18,021,6
BCùng phía chiều dài, khác phía chiều ngang12 × 1,1 = 13,215,8
CKhác phía chiều dài, cùng phía chiều ngang12 × 0,9 = 10,813,0
DKhác phía cả hai chiều12 × 0,5 = 6,07,2

Tổng 4 góc vẫn là 48 tấn, nhưng góc A nhận 18 tấn. Khi dùng 4 kích cùng cỡ, chọn theo góc nặng nhất.

Giới hạn của công thức: 4 điểm kê là hệ siêu tĩnh. Phân bố trên chỉ đúng khi khung cứng, các điểm kê cùng cao độ và cùng độ cứng (cùng model kích, cùng kiểu kê). Nếu một góc tính ra số âm, góc đó không chạm kích, phải tính lại theo 3 điểm. Nếu khung đế mềm, công thức không còn áp dụng mà phải tính theo độ cứng khung.

Trường hợp tải dồn chéo: khi nền lồi lõm hoặc một kích nâng trước các kích khác, khung cứng tựa chủ yếu lên 2 góc chéo nhau. Góc nặng nhất khi đó nhận W/2 × (1 + tỉ số lệch nhỏ hơn trong hai tỉ số 2·eₓ/L và 2·e_y/B). Trong ví dụ: 24 × (1 + 0,2) = 28,8 tấn ở góc A, lớn hơn nhiều so với 18 tấn khi 4 góc cùng chịu.

Bước 3: Cộng dự phòng 20% và chọn cỡ tải

Chọn kích có tải trọng danh định lớn hơn tải thực tế tại điểm kê tối thiểu 20%. Với ví dụ trên:

  • Theo phân bố khung cứng: góc A cần 18 × 1,2 = 21,6 tấn, chọn cỡ 25 tấn. Cỡ 15 tấn không đạt dù tính chia đều thì vừa.
  • Theo trường hợp tải dồn chéo: cần 28,8 × 1,2 = 34,6 tấn, chọn cỡ 50 tấn. Cỡ 30 tấn không đạt.

Chọn theo phân bố khung cứng chỉ an toàn khi giữ được 4 góc lên đều nhau. Nếu nâng từng góc riêng lẻ, cao độ các điểm kê lệch nhau và tải dồn chéo, nên phải chọn kích theo trường hợp thứ hai. Khối lượng chỉ là số ước lượng thì nên tăng phần dự phòng thay vì giữ đúng 20%.

Bước 4: Kiểm tra chiều cao thu gọn và hành trình

Kích đủ tải mà không lọt vào khe thì cũng không dùng được. Hai điều kiện:

  • Chiều cao thu gọn của kích phải thấp hơn khoảng cao từ mặt đặt kích tới điểm đỡ tải.
  • Hành trình phải ít nhất bằng quãng cần nâng cộng phần dư để kê chèn.

Tiếp ví dụ, cần nâng 40 mm để luồn tấm kê. Đối chiếu bảng model của kích RC và nhóm siêu mỏng:

Khe đặt kíchTải cầnModel phù hợpLý do
180 mm≥ 21,6 tấnRC25-5025 tấn, thu gọn 165 mm, hành trình 50 mm. RC25-26 thu gọn thấp hơn nhưng hành trình 26 mm không đủ nâng 40 mm
180 mm≥ 34,6 tấnRC50-5150 tấn, thu gọn 176 mm, hành trình 51 mm. Cỡ 30 tấn không đủ tải
120 mm≥ 21,6 tấnRCS30-6230 tấn, thu gọn 117 mm, hành trình 62 mm. RC25-26 đã cao 139 mm, không lọt khe 120 mm
40 mm≥ 21,6 tấnRTC2525 tấn, thu gọn 30 mm, nhưng hành trình chỉ 10 mm: nâng từng nấc rồi kê chèn

Hai trường hợp RC50-51 và RCS30-62 chỉ dư 3 đến 4 mm so với khe, nên tính cả chiều dày tấm đệm phân tải đặt dưới hoặc trên kích trước khi chốt model. Khe thấp và cần giữ tải lâu thì xem thêm CLP (thu gọn 125 đến 192 mm, có đai ốc khóa).

Bước 5: Tải lệch tâm và mặt đặt kích

Tải nên đi qua tâm piston. Mặt dưới khung nghiêng, gân dầm hoặc mép tai nâng làm tải lệch khỏi tâm, tạo lực ngang lên piston. Mức lệch tâm cho phép theo thông số trên trang sản phẩm:

  • DS, DQ, CLL: tới 5% tải định mức.
  • CLP, RTC: tới 3% tải định mức.
  • RC: đặt sao cho tải nằm đúng tâm piston.

Mặt đặt kích phải cứng và phẳng. Đặt kích trên nền bê tông vỡ, đất hoặc tấm kê cong thì kích có thể nghiêng hoặc lún khi lên tải, dù tải trọng đã tính đúng.

Kích thủy lực siêu mỏng đặt thẳng trên nền đất dưới dầm thép, cách đặt dễ làm kích lún hoặc nghiêng
Cách đặt cần tránh: kích đặt thẳng trên nền đất có thể lún hoặc nghiêng khi lên tải. Kê tấm thép phẳng, đủ cứng dưới đế kích.

Bước 6: Chọn dòng kích theo cách giữ tải và cách hạ

  • Nâng xong kê chèn ngay, không cần giữ tải bằng kích: RC, piston hồi lò xo.
  • Tải lớn, luôn đè lên piston cả lúc hạ: DS, piston hồi nhờ tải, 50 đến 1.000 tấn.
  • Phải giữ tải lâu trong lúc bảo trì: CLL, đai ốc khóa nhận tải bằng cơ khí, 50 đến 1.000 tấn.
  • Cần kéo piston về bằng dầu: DQ, kích 2 chiều, 50 đến 2.000 tấn. Chiều kéo về cũng phải mang tải thì báo lực kéo để kiểm tra theo model.

Khác biệt giữa kích hồi lò xo, hồi bằng tải và kích 2 chiều có ở bài kích thủy lực 1 chiều và 2 chiều khác nhau thế nào. Dù dùng dòng nào, không làm việc dưới tải chỉ đỡ bằng áp suất dầu: kê chèn ngay sau khi nâng, hoặc dùng kích có đai ốc khóa.

Dải tải các dòng kích thủy lực Ninh Đà

DòngDải tảiĐiểm phân biệt
RC5, 10, 15, 25, 30, 50, 75, 100 tấn1 chiều, hồi lò xo
DS50 đến 1.000 tấn1 chiều, hồi nhờ tải, lệch tâm tới 5%
CLL50 đến 1.000 tấnĐai ốc khóa giữ tải, lệch tâm tới 5%
DQ50 đến 2.000 tấn2 chiều, lệch tâm tới 5%
RSM / RCS5 đến 150 tấn / 10 đến 150 tấnSiêu mỏng, không khóa tải
CLP50 đến 500 tấnSiêu mỏng, đai ốc khóa, lệch tâm tới 3%
RTC5 đến 200 tấnThu gọn 30 đến 35 mm, đai ốc khóa, lệch tâm tới 3%
RCH / RRH13 đến 100 tấn / 30 đến 150 tấnRỗng tâm, dùng để kéo, ép, căng qua ty ren

Dùng nhiều kích trên một bơm

Nối nhiều kích cùng model vào một bơm, mọi kích nhận cùng áp suất nên đẩy cùng một lực. Góc nhẹ sẽ nhấc lên trước, góc nặng có thể chưa nhấc, cụm máy nghiêng dần về phía trọng tâm. Vì vậy nâng vật bằng nhiều kích cần bộ chia dầu có van cho từng nhánh, nâng mỗi lần một quãng ngắn, kê chèn rồi mới nâng tiếp, giữ cụm máy gần thăng bằng suốt quá trình. Mỗi lần một nhánh lên trước các nhánh khác là lúc tải dồn chéo, đó là lý do kích nên chọn theo trường hợp này ở Bước 3. Bơm đi kèm là bơm điện 3 cấp (4 đến 70 MPa), hoặc bơm chống cháy nổ (7 đến 70 MPa) ở khu vực có khí dễ cháy.

Nhiều kích thủy lực nối ống chung đặt trên tấm kê thép, nâng kết cấu bê tông theo từng nấc
Nhiều kích dùng chung nguồn dầu: nâng từng nấc ngắn và kê chèn tấm thép sau mỗi lần nâng.

Các lỗi thường gặp khi chọn kích theo tải

  • Chia đều khối lượng cho số kích khi trọng tâm lệch.
  • Chọn kích đúng bằng tải, không có phần dự phòng 20%.
  • Chọn theo tải mà quên chiều cao thu gọn, đến hiện trường mới thấy kích không lọt khe.
  • Hành trình chỉ bằng quãng nâng, không còn chỗ để luồn tấm kê.
  • Kích đặt dưới gân dầm hoặc mép tai nâng, tải lệch khỏi tâm piston.
  • Đứng hoặc làm việc dưới tải chỉ đỡ bằng dầu, chưa kê chèn hay khóa đai ốc.

Câu hỏi thường gặp

Kích thủy lực 50 tấn nâng được vật 50 tấn không?

Không nên. Tải danh định của kích nên lớn hơn tải thực tế tối thiểu 20%, nên vật 50 tấn đặt trên một kích cần kích từ 60 tấn trở lên. Nếu vật đặt trên nhiều kích, tính tải tại từng điểm kê theo trọng tâm rồi mới cộng 20%.

Nâng máy 4 chân cần kích thủy lực bao nhiêu tấn?

Tính tải ở góc nặng nhất theo vị trí trọng tâm, cộng 20%, rồi chọn cỡ kích. Ví dụ máy 48 tấn kê 4 góc cách nhau 3.000 × 1.500 mm, trọng tâm lệch 450 mm và 150 mm: góc nặng nhất nhận 18 tấn khi 4 góc cùng chịu đều, và tới 28,8 tấn khi tải dồn chéo do nâng không đều. Cộng 20% thì cần kích 50 tấn, không phải 15 tấn như cách chia đều.

Không biết trọng tâm của máy thì chọn kích thế nào?

Hỏi hãng thiết bị bản vẽ lắp đặt có ghi trọng tâm. Nếu không có, ước trọng tâm ở vị trí lệch nhất có thể theo các khối nặng như động cơ, hộp số, tính tải góc cả khi 4 góc cùng chịu và khi tải dồn chéo, lấy số lớn hơn rồi cộng 20%. Không lấy “một nửa khối lượng” làm mức an toàn, vì trọng tâm càng lệch thì góc nặng nhất càng vượt mức đó.

Khe dưới máy quá thấp thì dùng kích gì?

Dùng kích siêu mỏng. RCS có chiều cao thu gọn từ 88 mm, RSM10 thu gọn 43 mm, RTC chỉ 30 đến 35 mm. Kích siêu mỏng có hành trình ngắn, nên nâng từng nấc và kê chèn, hoặc nâng lên đủ khe rồi chuyển sang kích thông thường.

Có kích thủy lực 5 tấn, 10 tấn không?

Có. Dòng RC có cỡ 5, 10, 15, 25, 30, 50, 75 và 100 tấn; RTC và RSM cũng có cỡ 5 tấn. Đây là kích công nghiệp chạy bằng bơm thủy lực rời, không phải con đội dùng cho ô tô.

Gửi cho kỹ thuật Ninh Đà khối lượng vật cần nâng, vị trí trọng tâm nếu có, số điểm kê và khoảng cách giữa chúng, khe đặt kích, quãng nâng và ảnh vị trí. Kỹ thuật Ninh Đà chọn model, số lượng kích, bơm và báo giá cả bộ. Hotline/Zalo: 0985 042 454.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *